Metoda dr Anny Kostiukow jest autorskim modelem myślenia klinicznego i organizowania kompleksowej, zindywidualizowanej pomocy dzieciom w spektrum autyzmu. Powstała na podstawie ponad 20 lat pracy zawodowej, doświadczeń zdobytych w pracy z tysiącami rodzin, dorobku naukowego oraz praktyki związanej z prowadzeniem placówek edukacyjnych dla dzieci w spektrum autyzmu.

 

Jej fundamentem jest przekonanie, że skuteczna pomoc dziecku wymaga czegoś więcej niż wyboru odpowiedniej terapii. Wymaga zrozumienia dziecka jako człowieka funkcjonującego w określonych warunkach biologicznych, rozwojowych, rodzinnych, społecznych
i edukacyjnych.

 

Metoda opiera się na aktualnej wiedzy naukowej, w tym wiedzy z zakresu nauk o zdrowiu, medycyny, neurorozwoju, edukacji i terapii. Jej istotą jest łączenie perspektyw, które w praktyce bywają rozpatrywane oddzielnie, mimo że wzajemnie na siebie oddziałują i mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie dziecka.

 

W centrum tego modelu znajduje się indywidualna sytuacja konkretnego dziecka — jego możliwości, potrzeby, zasoby, ograniczenia, stan zdrowia, sposób komunikowania się, warunki życia, relacje i środowisko, w którym się rozwija.

 

Metoda odchodzi od automatycznego stosowania tych samych zaleceń wobec dzieci, które łączy jedna diagnoza. Zakłada, że plan pomocy powinien wynikać z rozpoznania indywidualnej sytuacji dziecka, a nie wyłącznie z rozpoznania diagnostycznego, przyjętego programu czy dostępnej metody terapeutycznej.

 

Ważnym elementem modelu jest uwzględnienie wzajemnych zależności pomiędzy czterema ścieżkami pomocy: medyczną, edukacyjną, terapeutyczną i wychowawczą. Żadna z nich nie powinna być automatycznie uznawana za wystarczającą w oderwaniu od pozostałych. Ich znaczenie i kolejność należy rozpatrywać w odniesieniu do potrzeb konkretnego dziecka.

 

Metoda podkreśla również znaczenie relacji — z rodzicem, dzieckiem, otoczeniem i samym sobą. Zakłada, że jakość pomocy zależy nie tylko od wiedzy i kompetencji specjalisty, lecz także od jego umiejętności obserwacji, współpracy, krytycznego myślenia i rozpoznawania granic własnej wiedzy.

 

Jej ważnym fundamentem jest pokora wobec dziecka, rodziny, własnych możliwości i ograniczeń oraz zmieniającej się wiedzy naukowej. Specjalista nie musi znać odpowiedzi na każde pytanie, ale powinien umieć je postawić, poszukiwać rzetelnych informacji i weryfikować własne założenia.

Celem metody jest uporządkowanie procesu podejmowania decyzji o pomocy dziecku tak, aby działania były możliwie najlepiej dopasowane do jego rzeczywistych potrzeb, a nie jedynie do przyjętych schematów postępowania.

 

Integralną częścią tego podejścia jest regularna ocena funkcjonowania dziecka i ponowne sprawdzanie, czy przyjęty plan nadal odpowiada jego aktualnej sytuacji. Pomoc nie jest bowiem jednorazową decyzją, lecz procesem wymagającym obserwacji, refleksji i modyfikacji w miarę zmieniających się potrzeb dziecka.